Abdülhamit Döneminde Kitap ve Dergi Sansürü

Abdülhamit dönemi düsünüldügünde basin ve yayin alaninda akla ilk gelen husus süphesiz sansür konusudur. Toplumda bu mesele etrafinda olusan kanaat ise cogu kere Abdülhamit döneminden sonra yazilan hatiratlara dayanmaktadir. Dönemiyle birlikte Abdülhamiti elestirmek adina kimi zaman komedi unsurlariyla beslenen ve olumsuz Abdülhamit imgesini pekistirmekte etkili olan bu kanaatin gerceklik derecesinin sorgulanmasi icap etmektedir. Sansür meselesinin adi gecen dönemle ilgili belgeler ve diger kaynaklar esas alinarak degerlendirilmesi, bu belge ve kaynaklarin tetkikinden sonra ulasilacak bilgilerle mevcut bilgilerin mukayese edilmesi, ayrilan ve birlesen taraflarin ortaya cikarilmasi ve nihayetinde kesin bir sonuca ulasilmasi gerekmektedir. Arsiv belgeleri ise bizi bu amaca ulastiracak en güvenilir kaynaklar durumundadir. Elinizdeki calisma Abdülhamit döneminde yasanan ve bizzat devlet tarafindan sorusturulan bir olayla ilgili olarak Basbakanlik Osmanli Arsivinde bulunan belgelerden hareketle kaleme alinmistir. Sansür memurlarinin hareket tarzi, kalem erbabinin sansürle ilgili sikayetleri ve sorusturma komisyonunun meseleye yaklasimi hakkinda carpici bilgiler iceren bu calisma, sansür konusunda Abdülhamit sonrasinda yazilan yazi ve hatiratlarla birlikte degerlendirildiginde bütünü görmek adina önemli bir boslugu dolduracak niteliktedir.