Ahlak ve Nazariyat

Bu kitabin esasi ise Anadolu Mayasidir. Ancak, bu kitapta bahsedilen ahlak vasitasiyla, Anadolu Mayasina, yani Türkistandan gelen Kelama mahsus Yüce Insana bizatihi temas contactus imkan dahilinde degildir. Yüce Insan, Kelamdan dogusun kaydina tabidir; Kelam ise, nazari musiki kabina girmez; bu sebeple. Bu metni, Anadolu Mayasi-Türk Kimligi Üzerine Bir Inceleme adli kitapta, ahlak hususunda kisaca anlatilanlari acmak üzere hazirladik. Insanin esasi ahlaktir. Ahlak, kendine dostluktur; asla sadakat olarak. Ahlaka mahsus asil, cevher-isimdir; yani askina mahsus hakkattir; esas ise, cevher-rabteden-isme, cevher-isme ve asli ismemahsus birliktir. Sadakat, nazari musiki esasinda birlik seyri vasitasiyla, askina mahsus hakkatin, bizatihi kendi askin olarak idrakidir. Ahlak, bu manada idrak suretiyle teskil olur. Bu bakimdan ahlak fikriyat esasinda deger tesisi yoluyla ele alinamaz. Ethike ise, tahayyül yazimi esasinda olusturulan degerler manzumesi olarak fikriyattir. Ahlak esas alinmadan tesis edilen ethike, bu itibarla, hikayattan ibarettir. Hikayat vasitasiyla hakkate temas edilemez. Bu bakimdan, degerler manzumesi olarak ethike vasitasiyla Insana temas etmek, Insandan, ethike yoluyla bahsetmek imkan dahilinde degildir. Bu noktalari nazariyat ve suret nazariyati esasinda incelenmistir.