Aliya - Bir Toplu Göcün Öyküsü 1946-1949

Rifat N. Balinin yazdigi Cumhuriyet Yillarinda Türkiye Yahudileri dizisinin ilk cildi, 1923-1945 dönemindeki sistematik Türklestirme siyaseti ve Türklerle Yahudiler arasindaki gerilimli iliski üzerineydi. Elinizdeki kitap, 1946-1949 dönemini kapsiyor ve esas olarak Türkiyeli Yahudilerin 1948de kurulan Israile göclerini, yani Aliyayi anlatiyor. Yine son derece kapsamli ve titiz bir arsiv calismasi yapan Rifat N. Balinin amaci, göc karsisinda siyasal iktidar, kamuoyu ve cemaat seckinlerinin gösterdikleri tepkiyi gün isigina cikarmak ve Türkiyeli göcmenlerin Israildeki yasamlarinin ilk yillarinda karsilastiklari zorluklari ve Israillilesme süreclerinin baslangicini belgelemek. Binlerce Türkiyeli Yahudinin cok hizli bir sekilde Israile göc etmesi, kamuoyunda yurttaslik ve Türkiyeye sadakat tartismalari yaratti. Yahudiler, Türklesmemekle elestirilip nankörlükle suclandilar, ya da zaten misafirdiler denilerek ugurlandilar. Misafir konumunu icsellestirmis olan, Türklestirme politikalari ve ayrimciliktan yilan ve en önemlisi binlerce yillik bir hayalin gerceklesmesinin yarattigi heyecani duyumsayan alt-orta sinif Türkiyeli Yahudiler, yeni kurulan ülkeye dogru cok zorlu bir yolculuga ciktilar. Pek cogu dost ve akrabalarini geride birakti. Bazilari yollarda, bazilari savaslarda öldü. Tarimla hic ugrasmadiklari halde ciftci oldular, orduda görev aldilar ve zamanla yeni vatanlarina uyum sagladilar. Uyum saglayamayanlarin bir kismi geri döndü. Bu kitapta anlatilan, iste bu insanlarin hikayesi; canli, dokunakli ve carpici. Bu konuda Türkcede bir ilk olan kitabiyla Rifat N. Bali, insani öne cikaran bir tarihyaziminin son derece yetkin bir örnegini sunuyor ve bizlere, geldiler ve gittilerden cok daha fazlasinin söylenmesi gerektigini gösteriyor.