Luvi Uygarligi - Anadolu ve Ege Arasinda Kimlik, Kültür, Dil ve Din - Cilt 2

Luvilere ilk olarak antik Anadolu medeniyetlerini inceleyen akademisyenler ilgi duymustur. Luviler, daha gösterisli komsulari Hititler üzerine yogunlasan akademik söylemlerde on yillar boyunca mütevazi bir yer edinmis olmalarina ragmen, bu durum artik degismektedir. Hititolojik arastirmalardaki önemine karsin, Luviler üzerine yapilan tartismalar Anadolu arastirmacilarinin cevreleriyle sinirli degildir. Luvi dilinin en yakin akrabalari olan Likya ve Karya dillerinin kanitlarina hicbir zaman Hattusas hükümdarligi altina girmemis Güneydogu Anadoluda birinci binyildaki alfabetik geciste rastlanmistir. Anadolunun batisinda, baskenti Aba -saEfeste bulunan bagimsiz Tunc Cagi Kralligi Arzavanin hükümdarlari Luvice ya da Luviceye oldukca yakin isimler tasimaktaydi. Luvice bir ezgide, herkesce olmasa da yaygin olarak Tunc Cagi Truvasiyla özdeslestirilen Wilusadan dönmekte olan bir kisiden bahsedilir. Grekcede Luviceden alinan birtakim sözcükler bulunmaktadir, üzerlerinde Anadolu hiyeroglifinin kullanildigi objeler ise hem Truva hem de Miletusta bulunmustur. Bu objelerin her iki bölgeye de disaridan getirilmis oldugu ihtimali olmasina ragmen, Bati Anadoluda dogal yerlerinde bulunan birtakim grafiti ve kaya kabartmalari acikca Anadolu hiyeroglifi ile yazilmistir. Bütün bu bulgular Luvilerin Bati Anadoluda, Miken ülkesinin yakin cevresindeki somut varligina isaret eder. Birtakim baska savlar da bu tezdeki bosluklari doldurmak üzere kullanilmistir. Ilk olarak, Hitit Kanunlarinin son sürümünde Arzavanin bir noktada yer adi olan Luviyanin yerine kullanildigi uzun zaman önce gözlemlenmistir. Bazi akademisyenler bunu Luviya ve Arzavanin özdes oldugunun kaniti olarak degerlendirmis, bu da onlari Luviya yurdunu Anadolunun bati kisminda aramaya sevk etmistir. Ancak görünen o ki Luviler tüm Anadoluya ve hatta daha ötesine de yayilmistir. Luvi kültürü ve Luvi kimlikleri su anda oldukca ilginc bir alan niteligi tasir ve uzun yillar boyu böyle olmaya devam edecegine dair güvenimiz sonsuzdur.