Tevarih-i Cedid-i Mirat-i Cihan

Bursali Mehmed Tahirin, Osmanli Müellifleri adli eserinde 1020 1611-1612 tarihi ricalinden oldugu müsteban dedigi ve herhangi bir kaynak göstermeden Bayburtlu oldugunu belirttigi, Ismet Miroglunun, tahrir kayitlarina göre Bayburtlu ve tam adinin Ferruhsad Beyzade Osman oldugunu kanitladigi Bayburtlu Osmanin kaleminden cikan Tevarih-i Cedd-i Mirat-i Cihan, Atsiz tarafindan 1936da bir kitapcida bulunmus ve 384 sayfalik eserin Türklere dair olan bölümü kendi eliyle istinsah edilmistir. Atsizin III. Murad döneminde yazildigini belirttigi Mirat-i Cihan, fihristinden anlasildigi kadariyla unvan adi verilen sekiz bölümden olusmustur. Dördüncü bölüm tamamlanmadan eserin kesildigini belirten Atsiza göre, fihristte zikredilen diger dört bölüm ise hic yoktur. Eserin büyük bölümü din hurafelerden bahsederken, sadece 208-259. sayfalar arasindaki ücüncü bölüm bir tarih niteligini tasimaktadir ve bu bölümün 235-259. sayfalari bazi yerlerde kronolojik sirayi gözetmeden kisa fasillar halinde Nuh oglu Yafes oglu Bulcas Handan Sultan III. Murada kadarki Türk tarihine hasredilmistir. Bununla beraber eserin kenarina en eskisi Haci Bektasin ölümüne, en sonuncusu Kandiyenin fethine ait tarihler, yazarin ölümünden sonra mechul bir müstensih tarafindan eklenmistir. Atsizin istinsah etmesinden sonra Berline giden ve muhtemelen Ikinci Dünya Savasi gayyasinda yiten Mirat-i Cihanin sözkonusu nüshasinin ne oldugu artik mechuldür. Bu sebeple, elimizdeki calisma ayri bir önem kazanmakta ve Atsiz Beyin Türk tarihciligine katkilarindan biri olarak külliyatinda yer almaktadir.