Yurttaslar

Bu anitsal kitap baslangicindan 1794teki Terör Dönemine kadar Fransiz Devriminin vakayinamesidir. Schama son zamanlarda tarihsel olaylarin ekonominin karanlik faktörlerindeki örüntülerle aciklanmaya calisilmasina karsi cikiyor. Eski Rejimi ele aliyor ve insanlarin sandiginin aksine cok hizli gerceklesen degisimin dinamiklerini arastiriyor. Yeni Ekonomik Düzene paralel olarak devrimci ve ulusalci bir kültürün dogdugunu ve XVI. Louis ve hükümetlerinin bunu anlamakta nasil aciz kaldiklarini gösteriyor. Birincil kaynaklari o kadar ayrintili kullaniyor ki, kendimizi neredeyse Ulusal Mecliste ve Konvansiyonda Jakobenleri dinlermis gibi hissediyoruz. Ardindan devrimin savunulmasi sirasindaki siddet dolu yillari ele aliyor. Ve günümüzdeki totaliterlerin Jakoben atalarina neler borclu oldugunu gösteriyor. Schamaya göre Saint-Just ve Maratnin konusmalarini Lenin de yapmis olabilirdi. Jacques-Louis Davidin senliklerini ve devrimci festivallerini Albert Speerin, Hitler icin yaptigi düzenlemelerle karsilastiriyor. Devrimci siddetin devrimin yeni bir düzen yaratma iddiasini gerceklestirmekten cok uzak oldugunu idda ediyor. Cünkü Aniden tebalara artik Yurttaslar oldugu söylendi.... Bu nedenle 1789in vaatleri yerine getirilmeden önce bu Yurttas-olmayanlarin kökünü kazimak zorunluydu. Simon Schamanin bilgelik dolu gustosuna, yargilarinin insaniligine hayran olmamak imkansiz. Tüyler ürperten, ama bir yandan da müthis keyifli bir basari. Simon Schamanin epik Yurttaslariyla karsilastirilabilecek bir kitap okumadim. Okuyucuyu boylu boyunca evrensel atesin siddet dolu yillarina atiyor. Fransiz Devrimine dair okudugum en harika kitap.